Doğum kontrolü (aile planlaması) bir çiftin istediği zaman ve istediği sayıda çocuk sahibi olmasıdır. Kontrolsüz, birbirini takip eden doğumlar, çok sayıda çocuk sahibi olmak ve istenmeyen gebeliklerin kürtaj ile sonlandırılması anneye fiziksel ve psikolojik zarar verir.
İdeal bir korunma yöntemi nasıl olmalıdır?
İdeal bir doğum kontrol yöntemi:
Eşlerin ikisinde benimsediği bir yöntem olmalı
Gebeliği kesin olarak önlemeli
Sağlığa zarar vermemeli
Uygulaması kolay olmalı
Maliyeti düşük olmalı
Çiftler bu yöntemi kullanırken kendilerini rahat hissetmeli
Doğum kontrol yöntemini seçilirken hekime başvurmak gerekir mi?
Hangi doğum kontrol yönteminin size uygun olduğunu belirlerken mutlaka hekime başvurmanız gerekir. Yaşam tarzınız, alışkanlıklarınız, sağlık durumunuz, üreme organlarınızın durumu, aileniz ve sizin tıbbi öykünüz beraberce değerlendirilerek sizin için uygun olabilecek doğum kontrol yöntemleri önerilir.
Doğum kontrol hapları
Doğum kontrol hapı nedir?
Kombine doğum kontrol hapları günde bir kez alındığında gebeliği önleyen, östrojen ve progesteron hormonlarını içeren preparatlardır.
Kombine doğum kontrol haplarının etki mekanizması nedir?
Doğum kontrol hapları;
Ovulasyonu (yumurtlamayı) engelleyerek gebeliği önler. Hapların içerdiği östrojen (kadınlık hormonu) FSH ve LH hormonlarının beyinden salınmasını engelleyerek yumurtlamayı önlerken, progesteron hormonu yumurtanın çatlamasını tetikleyen LH hormonunun beyinden salınımını baskılar.
Endometrium olarak adlandırılan rahmin iç tabakasının yapısını değiştirerek embryonun (döllenmiş yumurtanın) rahme tutunması engeller.
Hapların içerdiği progesteron rahim ağzındaki salgının koyulaşmasına neden olarak spermlerin yukarı doğru yüzmelerini engeller.
Doğum kontrol haplarının koruyuculuğu ne kadardır?
Düzenli kullanıldığında doğum kontrol haplarının koruyuculuğu %99.9 dur. Cerrahi kısırlaştırma yöntemlerinden sonra en güvenilir doğum kontrol yöntemidir.
Doğum kontrol hapları nasıl kullanılır?
Doğum kontrol hapları çoğunlukla 21 tanedir. Adet kanamasının başlaması ile ilaca başlanır. İlacın paketi üzerinde gösterilen sıra ile her gün bir hap alınır. İlacın her gün aynı saatte alınmasına dikkat edilmelidir. Haplar bittikten birkaç gün sonra adet kanaması başlar. Hapların kullanımına 7 gün ara verildikten sonra tekrar başlanılmalıdır.
Doğum kontrol haplarını kullanırken nelere dikkat edilmeli?
İlaca adet kanamasının başlamasından sonra ilk yedi gün içinde başlanmalı.
İlaç her gün yaklaşık aynı saatte alınmalı.
Her sabah bir gün öncesinin ilacının alınıp alınmadığı kontrol edilmeli.
Doğum kontrol hapı kullanırken alınan diğer ilaçlar doktora danışılmalı.
Doğum kontrol hapı kullanırken sigara içilmemeli.
Her yıl jinekolojik muayene, smear incelemesi (rahim ağzından alınan sürüntü örneğinin patolojik incelemesi) ve meme muayenesi yapılmalı.
İlk ay ara kanama olursa normal karşılanmalı. Fakat ara kanama 2. ayda tekrarlarsa ilaç kesilerek doktora başvurmalıdır.
Doğum kontrol hapları hangi durumlarda kesinlikle kullanılmamalıdır?
Tromboflebit gibi pıhtılaşma problemleri ve damar hastalıkları
Kalp hastalıkları ve yüksek tansiyon
Karaciğer tümörleri ve aktif karaciğer hastalığı
Meme kanseri
Anormal vajinal kanama
Gebelik veya gebelik şüphesi
35 yaşın üzerinde ve sigara içen kadınlar
Doğum kontrol haplarının kullanılmasının sakıncalı olabileceği diğer durumlar nelerdir?
Orak hücreli anemi
Böbrek yetmezliği
Doğum sonrası ilk altı hafta
Diabet (şeker hastalığı)
Planlı cerrahi işlemler öncesi
Epilepsi
Safra kesesi hastalıkları ve tıkanıklığa bağlı sarılık
Aşırı sigara tüketimi (günde 20 ve daha fazla sigara)
Migren baş ağrıları
|
